پایگاه خبری تحلیلی نسیم گیلان

آخرين مطالب

عروس گولی تا رابچره/ گیلان با آیین های سنتی به پیشواز بهار می رود مقالات

عروس گولی تا رابچره/ گیلان با آیین های سنتی به پیشواز بهار می رود
  بزرگنمايي:

نسیم گیلان- سده‌ها است نوروز در بین 12 کشوری که تحت نفوذ فرهنگ بین النهرین هستند، رواج دارد. آئین‌های نوروزی این کشورها با طبیعت پیوند داشته و با فرهنگ کشاورزی گره خورده است. اسفند ماه در بیشتر شهرهای ایران سر و کله «حاجی فیروز» با آن لباس قرمز و چهره سیاه در خیابان‌ها پیدا می‌شود، شاید دایره زنگی آنها ما را به اعماق تاریخ نبرد، اما اگر به پیش از تاریخ نگاه کنیم سیاوش سمبل خدای نباتی (دموزی) در گستره سرزمین‌هایی است که معیشتشان بر پایه کشاورزی است تا در آغاز فصل بهار، برکت را به کشتزارها بازگرداند. این روایت زیباترین تفسیر اساطیری برای جشن‌های نوروزی است.

حال اگر به آئین‌های پیشانوروز در استانی که 90 درصد اقتصاد و معیشتش بر کشاورزی استوار است نگاه کنیم خواهیم دید در همه این آئین‌ها سمبل احترام به طبیعت و برکت خواهی از زمین رواج دارد؛ عروس گولی و پیربابو، رابچره و تکم خوانی عمده ترین آئین‌های پیشواز نوروزی در نقاط مختلف گیلان است که در سال‌های اخیر متأسفانه کمرنگ شده است.

مردم شناس گیلانی در این باره با بیان اینکه آئین‌های پیشواز نوروز در گیلان بسیار متنوع بوده و با طبیعت پیوند دارد گفت: در عمده این آئین‌ها احترام به طبیعت و طلب روزی فراوان از زمین دیده می‌شود.

هوشنگ عباسی با اشاره به اقتصاد مبتنی بر کشاورزی و دامپروری در گیلان، افزود: بخاطر تنوع قومی و موقعیت جغرافیایی، می‌توان آئین‌ها را به «جلگه نشین» و «کوه نشین» تقسیم کرد و تنوع آن بسته به پراکندگی و نوع معیشت در هر منطقه، تفاوت دارد.

وی ادامه داد: در اکثر آئین‌های نوروزی یک نوع ساختار نمایشی همراه با موسیقی و طنز وجود دارد. مثلاً در «نوروز خوانی»، دسته‌های 3 یا 4 نفری از نوروز خوانها، روستا به روستا به راه افتاده و اشعار «بهاریه» می‌خواندند.

نویسنده کتاب «آئین های سنتی نوروز در گیلان»، مهمترین سنت نمایشی در آستانه نوروز را، نمایش «عروس گولی» عنوان و بیان کرد: عروس گولی مخصوص جلگه نشین هاست و با موزیک و کمدی در رفتار و گفتار همراه است. اعضای نمایش شامل یک غول، یک پیرمرد و دو نوجوان بودند که خود را به شکل «کاس خانم» و «ناز خانم» در می‌آوردند و ترانه‌های عروس گولی را در حین اجرا می‌خواندند. این نمایش با موسیقی سرنا و نقاره و بعد از غروب خورشید آغاز شده و گروه نمایشی، در محلات مختلف به راه می‌افتادند و یک عده تماشاچی هم معمولاً همراهیشان می‌کردند. «غول» کلاه حصیری به سر داشت و صورتش را سیاه می‌کرد و با رقیب خود که پیرمرد بود، می‌جنگید.

عباسی با اشاره به اینکه یکی دیگر از آئین‌های پیش از نوروز در استان گیلان «رابچره» است، تصریح کرد: اجرای نمایش «رابچره» مخصوص دامداران بود، معمولاً یک جوان، پوست بز یا آهو را به سر می‌کشید و گروه نمایشی با گرداندن آن در محلات مختلف و خواندن شعرهای مخصوص، هدیه‌های بهاری دریافت می‌کردند.

وی با بیان اینکه «بره اندازی» یکی دیگر از آئین‌های پیش از آغاز نوروز گیلان و مخصوص ییلاقات شهرستان رودبار است، افزود: در مناطق مختلف رودبار، پیشانی بره‌ای را با پارچه‌های رنگین تزئین می‌کردند و نوجوانان آهسته بره را داخل حیاط خانه می‌فرستادند. صاحب خانه هم که می‌دانست این بره پیک نوروزی است، هدیه‌ای به فراخور تمکن خود به گردن بره می‌بست و به بیرون خانه هدایت می‌کرد.

عباسی «شال اندازی» و «آئینه طاق دونی» را مراسم پیک نوروزی در صومعه سرا عنوان کرد و گفت: درخت کیش یا شمشاد، گیاه همیشه سبزی است که به خاطر سبزی مداوم آن در بین اهالی صومعه سرا مقدس است و معمولاً بر سر سفره هفت سین هم می‌گذارند. در این منطقه، نوجوانان، آیینه‌ای را با پارچه‌های رنگی و یا گیاه کیش (شمشاد) تزئین می‌کردند و آئینه را داخل خانه می‌انداختند و صاحبخانه هم هدیه‌ای به آئینه می‌بست و بیرون خانه می‌گذاشت.

وی در ادامه با اشاره به اینکه «چهارشنبه خاتون» سنتی رایج در بین تالش‌های غرب گیلان بود، تصریح کرد: مردمان تالش در شب چهارشنبه سوری، آشی به نام «چهارشنبه خاتون» با استفاده از سبزی‌های محلی می‌پختند. جلگه نشین ها، 7 نوع گیاه محلی و کوه نشین ها 40 نوع گیاه را از کوهستان‌های اطراف جمع و با آن آش درست کرده و به یمن برکت در زندگی خیرات می‌کردند.

عباسی همچنین به تأثیر مردم آستارا از فرهنگ استان همجوار خود اشاره و بیان کرد: «تکم خوانی»، یکی از بهاریه‌هایی است که در منطقه آستارا اجرا می‌شود. تکم عروسکی شبیه بز است و تکم خوان، عروسک گردانی است که همراه با اشعاری خاص به ترکی، نوید بهار می‌دهد.

استان گیلان همانند اقلیم متنوع خود در آداب و رسوم نیز از تنوع برخوردار است و مردم هر منطقه آدابی منطبق بر همان منطقه دارند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

برنامه‌های مایکروسافت برای قسمت اول Inside Xbox اعلام شد

کشف بدافزار استخراج بیت کوین که روزانه به هزاران هدف حمله می‌کند

مشخصات جدید هدفون Bullets Wireless Z وان پلاس فاش شد

وقتی هواوی میت Xs سکوی پرتاب آیفون می‌شود!

تولید بیش‌از 40 هزار ماسک سهم مشارکت آموزشگاه‌های آزاد فنی و حرفه‌ای سیستان و بلوچستان

استفاده از ظرفیت مشاغل خانگی در ایلام برای مقابله با بیماری کرونا

وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد: صرفه جویی 50 میلیون دلاری با تولید 30 داروی جدید در هلدینگ دارویی تامین+فیلم

رشد 2 برابری سرمایه گذاری در گیلان/ 1600میلیارد سرمایه گذاری شد

تمدید اعتبار دفترچه های بیمه سلامت در گیلان تا اول تیرماه

پوشش 100 درصدی جمعیت آستانه اشرفیه در طرح مبارزه با کرونا

پویش خیرات نان نذر ظهور به مناسبت نیمه شعبان در گیلان

بازگشایی مدارس و دانشگاهها فرصتی برای جولان ویروس کروناست

بارش برف بهاری در ارتفاعات املش

هشدار مسئولان تالش به فعالیت غیربهداشتی سردخانه‌ها

لایروبی رودخانه ویرمونی آستارا پس از 30 سال

SK Hynix در حال آماده‌شدن برای تولید انبوه حافظه DDR5-8400 است

قابلیت جدید واتس‌اپ برای مقابله با شایعات مربوط به کرونا

هوش مصنوعی ترددهای غیر ضروری در دوبی را ردیابی می‌کند

اختصاص تسهیلات سرمایه‌درگردش جهت افزایش سه برابری تولید لوازم بهداشتی در اردبیل

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان خبر داد : بیش از 700 مورد بازرسی واحد تولیدی در یک ماه گذشته توسط بازرسین کار استان گیلان

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کردستان: مشارکت و نقش آفرینی جامعه هدف وزارت کار در مبارزه با کرونا ستودنی است

گیلان ظرفیت تولید برق از انرژی خورشیدی را دارد

سرریز استخر و قطع راه روستا در آستارا

5 دلیل برای اینکه بدانید به یک گوشی پرچمدار با قیمت گزاف نیازی ندارید!

وضعیت گیمرها در صورت بروز قحطی قرنطینه و پایان دنیا

ژاپن مراسم فارغ التحصیلی آنلاین را با کمک رباتها برگزار کرد

جدیدترین ساعت هوشمند شیائومی با قابلیت شارژدهی 30 روزه معرفی شد

قدرتمندترین ابررایانه های جهان با کرونا مقابله می کنند

آیین رونمایی از 30 محصول جدید دارویی تولید شده برای نخستین بار در کشور و معرفی بیش از 100 محصول جدید دارویی تی پی کو با حضور شریعتمداری+عکس

کرونا اول

مبارزه ایرانیزه با کرونا

گسترش شکاف در اردوگاه اصولگرایان

کرونا از آنفلوآنزا مرگبارتر است

افزایش مبتلایان به کرونا به زودی در پایتخت

گردنه حیران آستارا سفیدپوش شد

زنی 74 ساله در آستارا بر کرونا غلبه کرد

چگونه در آیفون و مک پوشه‌های iCloud Drive را به اشتراک بگذاریم؟

انتشار آپدیت اندروید 10 با MIUI 11 برای گوشی‌های قدیمی‌تر شیائومی

رویدادهای مایکروسافت به صورت دیجیتالی برگزار خواهد شد

5 کسب و کار موفق که کارشان را از پارکینگ شروع کردند - قسمت اول

قابلیت SameSite گوگل کروم موقتا غیرفعال شد

شوخی تلخ

آقای ترامپ! به جای لاف زدن به داد مردم کشورت برس

ظهور منجی موعود زندگی نجات بخش برای بشریت را محقق می کند

آغاز خزانه گیری برنج در آستانه اشرفیه

خزانه گیری شالیزارهای گیلان براساس تقویم زراعی آغاز شد

چرا «ماندن در خانه» یک هدف مقدس است؟

اهدای بیش از یک میلیارد ریال تجهیزات به بیمارستان های گیلان

رشد دو برابری سرمایه گذاری صنعت گیلان در سال رونق تولید

هک بیت کوین توسط مهندس سابق گوگل