نسیم گیلان

آخرين مطالب

«کافه‌های روشنفکری» در کتابفروشی‌ها مقالات

«کافه‌های روشنفکری» در کتابفروشی‌ها
  بزرگنمايي:

نسیم گیلان - ایسنا /کتاب «کافه‌های روشنفکری: پاتوق‌های فرهنگی در ایران از آغاز تا امروز» نوشته احمد راسخی لنگرودی منتشر شد.
این کتاب در 198 صفحه با شمارگان 330 نسخه و بهای 180 هزار تومان در انتشارات مروارید منتشر شده است.
در بخشی از مقدمه کتاب می‌خوانیم: با وقوع تحولات اجتماعی_سیاسی و به محاق رفتن جریان روشنفکری، کافه‌ها و پاتوق‌نشینی‌های روشنفکران رفته‌رفته جمع شد. دیگر نه از آن پاتوق‌های روشنفکری خبری بود و نه از آن چهره‌های روشنفکر پاتوق‌نشین؛ چهره‌هایی که نوشتن و سرودن برایشان نوعی کنش و نوعی شرکت در رویدادها و حوادث این جهان بود و شهرت آن‌ها جزئی از منوی آن کافه‌ها محسوب می‌شد. دیری نپایید که در هیاهوی حوادث زمانه صدایشان گم شد.
به راستی، چرا کافه‌نشینی در ایران حالا دیگر یک «پدیده روشنفکری» محسوب نمی‌شود؟ در حالی که می‌توانست باشد و نسل دیگری از روشنفکران را در خود تجربه کند. و اصلا چرا در دوره‌ای نویسندگان و شاعران و ایضا هنرمندان جایی را به نام کافه پاتوق خود کرده بودند و پیوسته و گه‌گاه در آن‌جا جمع می‌آمدند، اما امروزه گوشه‌نشینی اختیار کرده در انزوا کار می‌کنند و آنگونه بده و بستان‌های فکری در کار و بارشان نیست؟
مایه تأسف است امروزه این جماعت برخلاف گذشته ترجیح می‌دهند خلوت‌نشین باشند و در کنج خانه خُرده‌اندیشه‌های خود را زیرورو کنند. می‌کوشند برای گفت‌وگو در پاتوق‌های عموم گرد هم نیایند، در عوض پشت عناوین‌شان و اسامی کتاب‌های‌شان سنگر بگیرند.
آنچه در این مجموعه می‌آید گشت و گذاری است در احوالات پاتوق و پاتوق‌نشینی، بیش از همه، پاتوق‌نشینی‌ روشنفکران که بیش‌تر به دهه‌های سی، چهل و پنجاه متمرکز است . همان پاتوق‌نشینانی که هر روزه در ساعاتی معین گردهم می‌آمدند و با هم دیدار می‌کردند؛ دیدارهایی توأم با گپ‌وگفت‌های ادبی و آفرینش‌های هنری.
مطالب کتاب در سه فصل گرد آمده است؛ فصل نخست که عنوان «گمشده‌های عصر ما» را بر خود دارد، به‌طور گذرا موضوعاتی چون: تعریف پاتوق، تاریخچه پاتوق و پاتوق‌نشینی در ایران، انواع و اقسام پاتوق‌ها، قهوه‌خانه‌ها به عنوان نمادی کامل از پاتوق‌های سنتی و انواع پاتوق‌های فرهنگی را مورد بحث و نظر قرار می‌دهد.
«آرمانشهر روشنفکران» عنوان فصل دوم و مهم‌ترین بخش از کتاب حاضر را به خود اختصاص می‌دهد. این فصل شرحی است مفصل از کافه‌های روشنفکری در چند دهه پیش از انقلاب که امروزه کم‌تر نشانی از آن دیده می‌شود. دهه‌هایی که نویسنده و شاعر و هنرمند کافه‌هایی را به عنوان پاتوق برای خود برگزیده بودند و در آن‌جا ضمن دیدار با یکدیگر، به بحث و گفت‌وگو پیرامون ادبیات و هنر می‌پرداختند. کافه‌هایی آماده برای نقش‌بازی‌ها و نقش‌بندی‌های قلم. در این کافه‌ها فصل‌های مختلفی از حوادث تاریخی و اتفاقات جالب رقم خورده است؛ زایش داستان‌نویسی و شعر نو و گشایش پرونده‌ نوگرایی و نوگویی و نونویسی، راه‌اندازی نخستین کانون نویسندگان، شکل‌گیری گروه ادبی ربعه، و نیز مهم‌تر از همه به صحنه آمدن نقد ادبی، جملگی سرفصل‌های مهم این اتفاقات بزرگ را تشکیل می‌دهد.
فصل سوم و پایانی این مجموعه که عنوان «عطر کاغذ و قهوه» را بر خود دارد، مروی است کوتاه بر پدیده نوظهوری چون «کافه کتاب» که ظاهرا آمده است در شکلی نوین جای خالی آن کافه‌های روشنفکری و آن کتابفروشی‌های پاتوق را پر کند.
پرسشی که در این فصل طرح شده و بدان به نوعی پاسخ داده می‌شود این است که آیا کافه‌های کتاب در این قریب دو دهه از عمر نسبتا بلند خود توانسته جای خالی آن پاتوق‌های روشنفکری را پر کند و به سهم خود این توفیق را یافته کانونی برای جمع آمدن پدیدآورندگان و جویندگان آثار مکتوب باشد؟

لینک کوتاه:
https://www.nasimegilan.ir/Fa/News/744368/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

دو ویدیو با فاصله ی 55 سال از تست کپسول فضانوردی توسط ناسا

یک رصد از سحابی Saturn در فاصله 1400 سال نوری از زمین

بیداری اسلامی در ممالک غربی

تولید 4 نوع چای در ایران/ کافئین گیری در دستور کار است

دیدار استاندار گیلان با مادر یک شهید

تاکید رحیم سرهنگی بر بسیج تمام امکانات بخش خصوصی و دولتی برای رونق گردشگری کیش

گزارش مهر از روز هشتم نمایشگاه بین المللی کتاب تهران

28 اردیبهشت زادروز حکیم، فیلسوف نامدار و ریاضیدان برجسته، عمر خیام نیشابوری

جراحی دقیق ربات جدید سونی روی یک دانه ذرت

باغات رها شده چای گیلان احیا می‌شود

رقابت دوی کوهستان کشور در شفت

رتبه برتر جمعیت هلال احمر گیلان در نجات جان افراد در سواحل

دیدار استاندار گیلان با مادر شهید «بهمن احمدی» در املش

روایت کودکانه از نمایشگاه کتاب؛ "من کتابمو می‌خوام"

تبدیل چربی مرغ به دستگاه ذخیره انرژی

تصاویری از بارش شدید باران در راسته کنار فومن

محور کندوان به سمت کرج یک‌طرفه شد

گفتگوی شنیدنی با یک طراح جلد کتاب

حل مشکلات ریاضی با کمک نسخه جدید ChatGPT

دیدار معاون رییس جمهور با خانواده شهید مدافع حرم «نریمانی» در کرج

امام جمعه رشت:‌ برنج وارداتی به بازار عرضه نشود

نهادهای فرهنگی فرزندآوری را در جامعه ترویج کنند

صاعقه، جان یک مسافر را در تالش گرفت

تأثیر فضای مجازی بر زبان و ادبیات فارسی

سنگ کاغذ قیچی با نسخه جدید ChatGPT

چند فوت و فن ساده برای کارهای منزل

نمایندگان منتخب، ساختار بودجه را اصلاح کنند

جوانی جمعیت مستلزم ترویج ازدواج‌های آسان وتغییر نگرش در فرزند آوری

نقش شاخص‌های فرهنگی در مسأله فرزند آوری و افزایش جمعیت

اینجوری ننویس!

بومی‌سازی جوهرهای نانو آنتی‌باکتریال خودکار در کشور

ادامه ناپایداری هوای گیلان دست کم تا یکشنبه

صاعقه جان یک نفر در حویق تالش را گرفت

لزوم گفتمان سازی در راستای مساله جمعیت

لزوم توجه به افزایش بهره‌وری و ارزش افزوده در گیلان

«به بلندای آن ردا» رمان سید علی شجاعی به چاپ ششم رسید

تجهیز «ChatGPT» به حافظه دائمی

ایران چهارمین تولیدکننده کیوی جهان

جهش 4 برابری پرداخت بهای کیوی به باغداران

داستانک/ می‌خواهم شاگرد مکانیک شوم

«خوابیدن» سموم مغز را دفع نمی‌کند!

وسیله کاربردی برای قرار دادن تخم مرغ در یخچال

نمایش کمدی «خواستگار سمج 2» در آستارا به روی صحنه رفت

تشییع و خاکسپاری پیکر پدرشهیدان «ساغری» در رشت

هیچ مشکلی در برداشت چای وجود ندارد / لزوم بهسازی و اصلاح باغات

گرامیداشت شهید حجت کاروان واجاری در چابکسر

نابغه‌ ایرانی که نامش در کنار نام نیوتن و پاسکال ثبت شده است

سپاهان 1 ملوان 0؛ پیش به سوی لیگ الیت آسیا

حق‌طلبی و عدالت‌خواهی امروز در مقابل نظام سلطه به برکت خون شهدا حاصل شده است/ پارک موزه دفاع مقدس ساری می‌تواند یکی از مراکز گردشگردی برای مردم با هر سلیقه‌ای باشد

کاهش 50 درصدی واردات چای در سال گذشته