نسیم گیلان

آخرين مطالب

فردوسیِ جعلی مقالات

فردوسیِ جعلی
  بزرگنمايي:

نسیم گیلان - ایسنا / سیدمهدی زرقانی با پرداختن به فردوسی جعلی و ساختگی می‌گوید: ما امروز چقدر به فردوسی و شاهنامه‌ای نیاز داریم که ما را از شر افراط و تفریط‌های شوونیست‌ها و در مقابل وطن‌فروشان و وطن‌فراموشان نجات دهد. ای کاش «فرزانه‌مردی» یافت شود و ما را از شر این فردوسی‌نشناسانان فردوسی‌باز رهایی بخشد.
این‌ پژوهشگر و استاد دانشگاه در نوشتاری با عنوان «داستان ما و فردوسی» که در پایگاه اطلاع‌رسانی شهر کتاب منتشر شده نوشته است: «این روزها به شاهنامه و فردوسی فکر می‌کنم و این‌که چطور ایدئولوژی‌ها و گفتمان‌های متعدد و متنوع در طول تاریخ آن‌ها را مصادره به مطلوب کردند تا از این نمد کلاهی برای خودشان بدوزند و از این انگور به آبی برسند. مثلا تیموریان غیرایرانی در کارگاه‌های هنری‌شان یکی از گران‌ترین شاهنامه‌های جهان را تولید کردند (شاهنامه بایسنقری) و سپس با صحنه‌آرایی در جهان متن این گمان نادرست را به ذهن بیننده القا کردند که میان شاهان شاهنامه و سلاطین تیموری تناسب و تجانسی هست. کمی بعدتر شاهان صفوی از «دین و شاهنامه» به عنوان دو ابزار موثر بهره بردند تا به اقتدار سیاسی خویش بیفزایند. اتفاقی نبود که بنیانگذار این سلسله، شاه اسماعیل، خود را همزمان «مرشد کامل»، «نایب الامام» و «خسرو ایران» نامید و در دم و دستگاه شاه طهماسب مشهور یکی دیگر از گران‌بهاترین شاهنامه‌های عالم خطاطی و نگارگری شد (شاهنامه طهماسبی). به‌راستی چه نسبتی بود میان شاه طهماسب با فردوسی و شاهنامه! اگر همین‌طور در دالان تنگ و تاریک تاریخ جلوتر بیاییم به قاجاریه می‌رسیم که به خیال خودشان فردوسی و شاهنامه را برای نخستین بار کشف کردند اما چه کشفی و چه کشکی! ماجرا در روزگار پهلوی اول هم ادامه یافت و این‌بار قرار بود شاهنامه و فردوسی به نماد و نمود «ناسیونالیسم باستان‌گرایی» تبدیل شوند که رضاخان آن را دال مرکزی گفتمان مورد نظرش قرار داده بود اما روح فردوسی از این خزعبلات بی‌خبر بود. همین‌طور بیایید جلوتر تا برسیم به محمدرضاییان که در ادامه همان سیاست‌بازی‌ها و ریاست‌سازی‌های رضاخانی، به سراغ فردوسی و شاهنامه رفتند و این دو سیاووش زمان را با ایده جشن‌های دوهزار و پانصدساله در هم آمیختند تا دلالت‌گری دیگری پیدا کند و ایرانیان گمان کنند اگر فردوسی زنده می‌بود، لابد اندر ستایش محمدرضا فصلی مشبع می‌سرود. در همه این بازی‌های گفتمانی آن‌که البته برکنار بود، خود شاهنامه و فردوسی به مثابه دو دال مرکزی گفتمانی بودند که در حدود قرن چهارم و پنجم در ایران شرقی شکل گرفته بود. ممکن است بگویید چرا نیمه پر لیوان را نگاه نمی‌کنی؟ لابد این همه قابلیت معناپذیری و هویت‌یابی در شاهنامه و فردوسی بوده که گفتمان‌های مختلف در قرون و اعصار متعدد آن‌ها را این‌گونه به کار گرفته‌اند و بدان‌ها هویت و معنای تازه بخشیده‌اند وگرنه چرا این ماجراها به سر شاعر دیگری نیامده است؟ یا ممکن است بگویید دال‌هایی مثل فردوسی و شاهنامه اصلا مدلول و معنا و هویت ذاتی ثابت و واحدی ندارند و همین‌طور که از گفتمانی به گفتمان دیگر دست به دست می‌شوند، معانی تازه به خود می‌گیرند. این نگاه مثبت‌اندیشانه و غیرذات‌گرایانه خیلی شیک، زیبا، دلچسب و باب دل مردمان روزگار ما هست اما فراموش نکنیم که «معانی برساخته‌ای» که گفتمان‌ها به دال‌ها می‌دهند، تاریخی هستند و دست کم یکی از آن معانی تاریخی هم باید همان معنای قرن چهارم و پنجمی باشد که این دو دال در ایران شرقی به خود گرفته بودند. بازی‌های گفتمانی ما را از آن معانی دور انداخته است. به قول خداوند فصاحت و بلاغت: معشوقه که دیر دیر بینند آخر کم از آن‌که سیر بینند
من دلم سخت تنگ است برای آن فردوسی‌ای که نه ناسیونالیست باستان‌گراست، نه ضد دین و مذهب و نه مدافع استبداد مذهبی ساسانی بلکه سراینده کاخ نظم بلندی است که از باد و باران در امان مانده؛ آن فردوسی‌ای که بیش و پیش از هر چیز، یک ایرانی وطن‌دوست است که عشقش به زبان فارسی او را بر آن داشته تا عمرش را صرف سرودن اثری کند که استوانه کاخ زبان فارسی است‌؛ آن فردوسی‌ای که وطن برایش خدا نیست اما مثل شیخ اجل هم حاضر نیست بگوید: سعدیا حب وطن گر چه حدیثی است صحیح/ نتوان مرد به سختی که من این‌جا زادم
بازی‌های گفتمانی و دسیسه‌های اصحاب قدرت چقدر ما را از آن فردوسی و شاهنامه‌اش دور کرده‌اند! و ما امروز چقدر به فردوسی و شاهنامه‌ای نیاز داریم که ما را از شر افراط و تفریط‌های شوونیست‌ها و در مقابل وطن‌فروشان و وطن‌فراموشان نجات دهد، از شر آن‌ها که وطن‌دوستی فردوسی را تبدیل به ایدئولوژی مخرب «ناسیونالیسم» کردند و از شر آن‌ها که عشق فرزانه طوس به وطنش را تاویل به «ملیت منهای دیانت» می‌کنند تا با چماق این فردوسی جعلی و ساختگی بر سر مخالفان خود بکوبند و به دنبال دست یافتن به اهداف سیاسی خود باشند. فردوسی و شاهنامه در طول تاریخ مظلومانه نشستند و به بازی‌های سیاستمداران و سیاست‌ندانان نگریستند. اردیبهشت امسال هم مثل سال‌های گذشته بزرگداشت فردوسی در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار خواهد شد و سخنرانان توانا از این سوی و آن سوی عالم خواهند آمد تا سخاوتمندانه تازه‌ترین یافته‌های خود را در اختیار فردوسی‌دوستان قرار دهند اما ای کاش «فرزانه‌مردی» یافت شود و ما را از شر این فردوسی‌نشناسانان فردوسی‌باز رهایی بخشد؛ از شر «الذی یوسوس فی صدور الناس».

لینک کوتاه:
https://www.gilan-online.ir/Fa/News/259008/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

هواوی HarmonyOS را در اختیار سایر تولیدکنندگان قرار می‌دهد

حذف 500 هزار اکانت تیک‌تاک به‌خاطرممنوعیت استفاده افراد زیر 13 سال

ائتلاف بزرگان فناوری برای برای مقابله با کمبود تراشه

گلکسی واچ 4 احتمالا با سیستم عامل Wear OS عرضه شود

عرضه بازی Layers of Fear 2 روی نینتندو سوییچ

توشیبا هدف حمله سایبری گروه «دارک‌ساید» قرار گرفت

افزایش 94 درصدی عرضه کامپیوترهای مک در فصل نخست 2021

شیائومی روی دستگاه ترکیبی گوشی و اسپیکر با نمایشگر رول‌شونده کار می‌کند

لیگ یک / کامبک تماشایی شاگردان بیاتلو

توقف ملوان در ایستگاه 24 لیگ یک

کامیابی خوشه طلایی ساوه با ستاره ای بنام حسن مرادی فر

سرپرستان تورهای غیرمجاز گردشگری گیلان به مراجع قضایی معرفی شدند

باخت‌های تکراری شهرداری آستارا پایان ندارد

چگونه شاهنامه می‌تواند نجات‌بخش هویت ایرانی باشد؟

داستان شب/ «شب سراب»_ قسمت بیست و هشتم

شعر خوانی زیبایی از حسین منزوى

اجرای مجدد طرح ترافیک در تهران از فردا

صعود بادران به رده دوم/ شهرداری آستارا سنت شکنی نکرد و شکست خورد

تیم فوتبال ملوان برابر شاهین شهرداری بوشهر به نتیجه مساوی رضایت داد

تیپ مهدی پاکدل با لباس قجری در سریال جیران + عکس

قیمت روز بیت‌کوین

آپدیت امنیتی برای گلکسی S10 سامسونگ منتشر شد

تصاویر پیکسل‌های جدید خبر از طراحی فوق‌العاده خاص دوربین می‌دهد

رزیدنت اویل 8 پرفروش‌ترین بازی هفته‌ و سومین بازی پرفروش PS5 شد

اینفینیکس از سری گوشی های هوشمند Note 10 در سه مدل رونمایی کرد

آنرهای جدید با شارژر 66 و 100 واتی عرضه خواهد شد

گوگل و اسپیس ایکس وارد همکاری جدیدی می‌شوند

ایلان ماسک طی یک هفته حدود 20 میلیارد دلار ضرر کرد

ردمی Note 8 2021 با رفرش ریت ١٢٠ هرتز در راه است

همکاری استودیوهای بازیسازی ایکس باکس با سازنده Call of Duty Mobile

5 چیز که از گوشی وان‌پلاس 9T انتظار داریم

با خانواده گلکسی A22 سامسونگ تجدید دیدار کنید

چرا ضد آب بودن گوشی قابلیت چندان مهمی نیست؟

امدادگران گیلان 4 مصدوم حادثه ترافیکی را از دره نجات دادند

رودبارجنوب لرزید

امداد رسانی نیروهای جمعیت هلال احمر گیلان در پی سقوط یک دستگاه نیسان

"از خود رستن" با توضیح دکتر سوگل مشایخی

به مناسبت روز بزرگداشت فردوسی "تلاش سی ساله حکیم سخن"

جزئیات شب تلخ عروس و داماد شیرازی

رگبار و رعد برق در 24 استان کشور طی امروز و فردا

تازه‌ ترین آمار از مبتلایان و فوتی‌ های کرونا در ایران 24 اردیبهشت 1400

سه پروژه هلال احمر در گیلان به بهره برداری می رسد

روند نزولی بستری های روزانه در گیلان

حضور حداکثری در انتخابات حمایت از نظام و انقلاب اسلامی است

جهاد مدافعان سلامت مدال زرینی بر سینه جامعه پرستاری است

آمار بستری‌شدگان کرونایی در گیلان همچنان رو به افزایش است

425 خانه هلال در گیلان راه اندازی شد

غرق شدن دو تبعه افغان در یک استخر پلیمری در دامغان

بازگشت اسماعیل شاد به فوتبال

شرایط جوی نامناسب همزمان با ترافیک شدید در لواسان و فشم