نسیم گیلان - ایرنا /یک مطالعه جدید نشان میدهد مشکل برخی کودکان در ریاضی، ربطی به «نداشتن استعداد عددی» ندارد. اسکنهای مغزی آشکار کردهاند که مغز این کودکان در یادگیری از خطاها ضعف دارد؛ یعنی پس از هر بار اشتباه، راهکار خود را بهروز نمیکند و در دایره تکرار همان اشتباهات میچرخد.
پژوهشگران دانشگاه استنفورد به سرپرستی هایسانگ چانگ (Hyesang Chang)، برای یافتن پاسخ این معما که چرا بعضی کودکان در یادگیری ریاضی بیش از سایرین مشکل دارند، آزمایش سادهای طراحی کردند. در این آزمایش رایانهای، از کودکان خواسته شد که در هر مرحله، عدد بزرگتر را بین دو گزینه انتخاب کنند. این اعداد گاه به شکل رقم (مثلاً ۵ یا ۸) و گاه به شکل مجموعهای از نقطهها نمایش داده میشدند. این یافته، دیدگاه متداول درباره مشکلات یادگیری ریاضی را متحول میکند.
بازار ![]()
کشف مهم: مشکل فقط محاسبه نیست!
دادهها نشان داد مشکل اصلی، ضعف در محاسبه یا درک اعداد نیست. مغز کودکانی که در ریاضی مشکل دارند، پس از هر اشتباه، راهکار خود را بهروزرسانی نمیکند و همان روش نادرست را تکرار میکند. در مقابل، کودکان دیگر بلافاصله پس از خطا، راهبرد خود را اصلاح میکنند.
سرنخ در اسکن مغز
تصویربرداری مغزی، دلیل این تفاوت را آشکار کرد. در کودکانی که در یادگیری ریاضی ضعف نشان میدادند، فعالیت بخشهای کلیدی مغز برای نظارت بر عملکرد و تصحیح خطا بهوضوح کمتر بود. جالب اینجا بود که همین کاهش فعالیت، میتوانست پیشبینی کند کدام کودک در ریاضی موفقتر خواهد بود.
یک ضعف بنیادی و فراگیر
چانگ توضیح میدهد: این ضعف ممکن است تنها به ریاضی محدود نباشد. به نظر میرسد مغز این کودکان در یادگیری از تجربه و اصلاح رفتار در حوزههای مختلف، کُندتر عمل میکند.
بررسی سایر مشکلات یادگیری
گروه پژوهشی قصد دارد این یافتهها را درباره کودکان با سایر چالشهای یادگیری (مانند نارساخوانی) نیز بررسی کند. هدف نهایی، پاسخ به این سؤال اساسی است: آیا مشکل اصلی در یادگیری بسیاری از کودکان، ناتوانی در بهروزرسانی راهکارها پس از شکست است؟
پیام به والدین و مربیان
این پژوهش، که در مجله معتبر علوم اعصاب/ JNeurosci منتشر شده، توصیه میکند: به جای فشارآوردن به کودک برای حفظ طوطیوار راهحلها، به او کمک کنید مهارت بنیادی یادگیری از خطاها را در زندگی روزمره تقویت کند؛ این مهارت، سنگ بنای موفقیت کودک نهتنها در ریاضی، بلکه در همه فرآیندهای یادگیری آینده او خواهد بود.