دانشمندی که برای اثبات نظریه‌اش خون بیمار را به خود تزریق کرد

نسیم گیلان - عصر ایران / امروزه این آزمایش به عنوان یکی از مشهورترین نمونه‌های «خودآزمایی علمی» در تاریخ پزشکی شناخته می‌شود؛ اقدامی که اگرچه بسیار پرخطر بود، اما نقش مهمی در شناخت بیماری‌های خودایمنی ایفا کرد. 
در دهه ۱۹۵۰، پزشک و پژوهشگر آمریکایی، ویلیام جی. هارینگتون، در تلاش بود علت بیماری مرموزی را کشف کند که باعث کاهش شدید پلاکت‌های خون می‌شد. در آن زمان هنوز مشخص نبود که آیا این بیماری ناشی از نقص در تولید پلاکت‌هاست یا عاملی در خون آن‌ها را از بین می‌برد.
هارینگتون برای یافتن پاسخ، تصمیمی جسورانه گرفت. او مقداری از پلاسمای خون یک بیمار مبتلا به پورپورای ترومبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک (ITP) را به بدن خود تزریق کرد. چند ساعت بعد، تعداد پلاکت‌های خون او به شدت کاهش یافت و علائم بیماری در بدنش ظاهر شد.
این آزمایش خطرناک نشان داد که عاملی در خون بیماران وجود دارد که به پلاکت‌ها حمله می‌کند. بعدها مشخص شد این عامل، پادتن‌هایی هستند که به اشتباه توسط سیستم ایمنی بدن تولید می‌شوند و پلاکت‌ها را نابود می‌کنند.
عضویت در کانال تلگرام/روبیکا/بله عصر ایران
کشف هارینگتون یکی از نخستین شواهد مهم درباره بیماری‌های خودایمنی به شمار می‌رود و درک دانشمندان از عملکرد سیستم ایمنی را متحول کرد.
امروزه این آزمایش به عنوان یکی از مشهورترین نمونه‌های «خودآزمایی علمی» در تاریخ پزشکی شناخته می‌شود؛ اقدامی که اگرچه بسیار پرخطر بود، اما نقش مهمی در شناخت بیماری‌های خودایمنی ایفا کرد.
نکته جالب اینجاست که آزمایش با وجود خطر زیاد، به مرگ او منجر نشد.
پس از تزریق پلاسمای بیمار مبتلا به ITP، تعداد پلاکت‌های خون هارینگتون به شدت کاهش یافت و برای مدتی در معرض خطر خونریزی قرار گرفت، اما پس از چند روز وضعیتش بهبود پیدا کرد و پلاکت‌هایش به سطح طبیعی بازگشتند.
او سال‌ها پس از این آزمایش به فعالیت علمی و پزشکی ادامه داد و به یکی از چهره‌های شناخته‌شده در پژوهش‌های خون و بیماری‌های خودایمنی تبدیل شد. هارینگتون در سال ۱۹۹۲ و در ۶۹ سالگی درگذشت، اما مرگ او ارتباطی با آن آزمایش مشهور نداشت.
آنچه این داستان را در تاریخ پزشکی ماندگار کرده، این است که او برای اثبات فرضیه‌اش حاضر شد سلامت خود را به خطر بیندازد؛ آزمایشی که بعدها به درک بهتر بیماری‌های خودایمنی و روش‌های درمان آن‌ها کمک کرد.
یک نکته تاریخی جالب: پس از موفقیت این آزمایش، چند تن از همکاران هارینگتون نیز داوطلب شدند همین آزمایش را انجام دهند تا نتایج تأیید شود؛ کاری که امروزه به دلیل استانداردهای اخلاقی و ایمنی پژوهش، به‌سختی اجازه انجام آن داده می‌شود.