نسیم گیلان - خراسان / نتایج یک مطالعه گسترده نشان میدهدکه کنترل فشارخون،مدیریت قندخون وترک سیگاردربازه سنی۴۵تا۶۵سال، میتواند طول دوران زندگی بدون زوال عقل را تا۱۳ سال افزایش دهد. این یافتهها تأکید میکنندکه سلامت مغزدرسالهای پیری،نتیجه مستقیم تصمیمات سادهای است که دردوران میانسالی گرفته شده است.
مغز شما درمیانه راه، چه میخواهد؟
بسیاری ازما تصورمیکنیم زوال عقل یا آلزایمر،فرآیندی است که ناگهان درسنین بالا رخ میدهد؛اما واقعیت علمی کاملاً متفاوت است. پژوهشگران با بررسی مسیرزندگی بیش از۱۲هزارنفرکه درابتدای مطالعه حدود۵۶ سال سن داشتند،دریافتندکه مغزاز سالهای میانسالی تحت تأثیرمستقیم وضعیت عروق ومتابولیسم قرارمیگیرد.دراین مطالعه،کسانی که هیچکدام ازسه عامل خطراصلی یعنی فشارخون بالا،دیابت و سیگارکشیدن را نداشتند،توانستند بهطورمتوسط۳۰سال بدون مواجهه با زوال عقل زندگی کنند.درمقابل، افرادی که هرسه عامل را همزمان داشتند،تنها۱۷سال ازاین دوران باکیفیت را تجربه کردند.این اختلاف۱۳ساله،درواقع همان فرصتی است که با تغییرسبک زندگی به دست میآید.
چرا فشارخون و قند خون با مغز بازی میکنند؟
فشارخون بالا باعث آسیب به دیواره رگهای ظریف مغزی میشود ودیابت نیزبا اختلال درسوخترسانی سلولی،میتواند باعث التهاب مزمن دربافت مغزشود.وقتی این دوعامل با آسیبهای ناشی ازسموم سیگارترکیب میشوند،راه برای تخریب سلولهای عصبی هموارمیشود.تحلیلها نشان میدهدکه این عوامل به صورت تجمعی عمل میکنند؛یعنی اثرتخریبی آنها برروی مغز،صرفاً جمعِ سادهای ازاثرات هرکدام نیست، بلکه یک اثرهمافزا وبسیار مخرب ایجاد میکندکه فرآیند پیری مغز را به شدت تسریع میکند.
تفاوتهای جنسیتی؛زنان درچه جایگاهی هستند؟
یکی ازنکات جالب توجه دراین پژوهش،مشاهده یک الگوی جنسیتی دربرابرزوال عقل بود. دادهها نشان داد که زنان، در مقایسه با مردان، مدت زمان طولانیتری را بدون درگیری با علایم زوال عقل سپری میکنند. اگرچه دلایل دقیق این تفاوت هنوز در حال بررسیهای گسترده است، اما احتمالاً نقش هورمونها والگوهای مختلف مدیریت ریسک درزنان میتواندیکی ازعوامل کلیدی باشد.
۴۲درصد ازمردم درمعرض خطرهستند
بزرگترین چالش پیش روی متخصصان سلامت،این واقعیت تلخ است که حدود۴۲ درصد ازافرادی که به سن۵۵ سالگی میرسند،درمعرض خطرابتلا به انواع زوال عقل قراردارند.این آمارنشان میدهدکه ما با یک بحران سلامت عمومی روبرو هستیم که میتواند هم برکیفیت زندگی فردی و هم برساختارهزینههای درمانی جامعه تأثیر بگذارد. مشکل اصلی اینجاست که بسیاری ازافراد درسنین میانسالی، علایم فشارخون یا پیشدیابت را جدی نمیگیرند،چون درآن لحظه احساس بیماری نمیکنند..
حالا باید ازفردا چه کارکنیم؟
شما با تغییرات کوچک، میتوانید آینده مغز خود را بازنویسی کنید. برای داشتن یک دوران پیری باکیفیت،سه گام زیر را دراولویت قراردهید:
۱. چکاپهای منظم:فشارخون وقند خون را ازسن۴۵ سالگی به صورت دورهای و دقیق تحت نظرداشته باشید. شناسایی زودهنگام،کلید اصلی کنترل است.
۲. سیگار را به خاطرهها بسپارید:ترک سیگاردر میانسالی، یکی ازسریعترین راهها برای بازگرداندن سلامت به عروق مغزی است.
۳. نگاه به آینده ازامروزشروع میشود: سلامت مغز یک هدف دورنیست؛بلکه مجموعهای ازانتخابهای روزانه شماست.