نسیم گیلان - زومیت / پژوهش جدید دانشگاه کالیفرنیا نشان میدهد درمان بیخوابی در سالمندان میتواند سرعت پیری زیستی بدن را به شکل معناداری کاهش دهد.
چند شب خواب بد معمولاً فقط باعث خستگی و کاهش تمرکز میشود، اما کمبود خواب مزمن ممکن است اثرات عمیقتری روی بدن داشته باشد. پژوهشهای مختلف نشان دادهاند افرادی که خواب مناسبی ندارند، ممکن است از نظر زیستی مسنتر از سن واقعی خود به نظر برسند.
مطالعهای جدید نشان میدهد درمان یکی از شایعترین مشکلات خواب، یعنی بیخوابی، شاید بتواند به کندشدن روند پیری زیستی کمک کند.
در پژوهش، نزدیک به ۱۰۰ فرد بالای ۶۰ سال که به بیخوابی مبتلا بودند بررسی شدند. این افراد بخشی از کارآزمایی بزرگتری با ۲۹۱ شرکتکننده بودند که در آن بهصورت تصادفی یکی از دو روش درمانی را دریافت کردند: درمان شناختی رفتاری برای بیخوابی (CBT-I) یا آموزشهای مرتبط با خواب.
درمان شناختی رفتاری بیخوابی برخلاف مصرف دارو، بیشتر روی تغییر عادتها و الگوهای فکری تمرکز دارد. در این روش، فرد با کمک متخصص یاد میگیرد عواملی را که باعث بیدارماندن یا اختلال در خواب میشوند شناسایی و اصلاح کند.
نتایج اولیه نشان داد افرادی که CBT-I دریافت کرده بودند، در برخی شاخصهای مرتبط با سن زیستی بدن بهبود بیشتری داشتند. سن زیستی معیاری است که نشان میدهد بدن فرد از نظر عملکرد سلولی و فیزیولوژیکی چقدر پیر شده است و همیشه با سن شناسنامهای یکسان نیست.
برای مثال، ممکن است دو نفر که هر دو ۶۵ ساله هستند، به دلیل تفاوت در سبک زندگی، خواب، تغذیه و عوامل محیطی، روند پیری متفاوتی داشته باشند. به همین دلیل پژوهشگران سالهاست تلاش میکنند عواملی را پیدا کنند که بتوانند سرعت این روند را تغییر دهند.
یافتههای مطالعه نشان نمیدهد که درمان بیخوابی میتواند پیری را متوقف کند، اما به شواهدی اضافه میکند که خواب سالم احتمالاً نقش مهمی در سلامت طولانیمدت بدن دارد.
پژوهشگران تأکید میکنند که برای مشخصشدن میزان اثر این درمان بر پیری زیستی، باید مطالعات بزرگتر با تعداد شرکتکنندگان بیشتر و دورهی پیگیری طولانیتر انجام شود. بااینحال، نتایج فعلی نشان میدهد رسیدگی به مشکلات خواب ممکن است فقط برای بهترشدن کیفیت زندگی روزمره مهم نباشد و روی سلامت بدن در سالهای بعد هم اثر بگذارد.
پژوهش در ژورنال The Lancet Healthy Longevity منتشر شده است.