نسیم گیلان - اعتماد / محمد عطریانفر، فعال سیاسی اصلاح طلب گفت: گفتوگوی عقلانی شرط بقا و پایداری اجتماعی است. جامعهای که توان گفتوگو را از دست بدهد، ناگزیر تعارضهای خود را در قالب خشونت آشکار یا پنهان بازنمایی خواهد کرد.
*آنچه امروز شاهد آن هستیم، صرفاً حاصل رویدادهای مقطعی یا واکنشهای هیجانی نیست، بلکه محصول انباشت عوامل ساختاری، تاریخی و فرهنگی است.
بازار ![]()
*از بنیادیترین پیششرطهای گفتوگوی عقلانی، وجود حداقلی از اعتماد میان جامعه و نهادهای رسمی است. با عمیقتر شدن شکاف میان انتظارات مردم و کارکرد نهادهای تصمیمگیر، احساس بیصدایی گسترش یافته است.
*غلبه نگاههای صفر و صدی نشانه قطبیشدن جامعه است؛ جایی که افراد نه بهعنوان منتقد، بلکه بهمثابه دشمن تعریف میشوند و منطق “یا با ما یا بر ما” حاکم میشود.
*در چنین فضایی، مرز میان نقد و نفی از میان میرود و پیچیدگی واقعیتهای اجتماعی به دوگانههای سادهانگارانه تقلیل مییابد. گفتوگوی عقلانی امری خودبهخودی نیست؛ بلکه نیازمند نهاد، تمرین و حافظه تاریخی است.
*رسانههای نوین و شبکههای اجتماعی، با وجود ظرفیت گفتوگو، در عمل اغلب به تشدید دوگانهسازیها دامن میزنند و محتوای احساسی و خشمآلود را برجسته میکنند.
*انباشت بحرانهای اقتصادی و اجتماعی، تابآوری روانی جامعه را کاهش داده و گفتوگوی عقلانی نخستین قربانی این وضعیت شده است. نخبگان فکری، سیاسی و رسانهای با بازتولید ادبیات حذف و تحقیر، به تضعیف اخلاق گفتوگو دامن میزنند.
*بازگشت به مسیر گفتوگو نه با توصیه اخلاقی، بلکه با بازسازی اعتماد، بهرسمیت شناختن تکثر، تقویت نهادهای واسط و مسئولیتپذیری نخبگان ممکن است؛ مسیری دشوار اما گریزناپذیر.